Afscheid van onze ‘Lachende pastoor’

Het kwam als een donderslag bij heldere hemel, zo verwoordde één van de vice-voorzitters van onze parochies Theo Leferink het bericht dat onze pastoor Hans Boogers op korte termijn onze parochies gaat verlaten. Pastoor Hans Boogers heeft, op verzoek van kardinaal Eijk, een benoeming geaccepteerd in de stad Utrecht. “Veel te snel gaat hij weg”, zei een parochiaan in Lelystad deze week. “Zo jammer!” Tijd om eens te horen hoe pastoor Hans Boogers zijn periode in onze parochies heeft ervaren.

Hoe lang bent u in de drie parochies pastoor geweest?

In oktober 2011 ben ik benoemd als pastoor van de Thomas a Kempis parochie. Die bestond toen nog uit 8 kerklokaties. Het pastoraal team bestond uit 5 pastores, 1 parochiemedewerker en 2 onbezoldigd diakens. Vrij snel na mijn aantreden bleek dat er grote financiële problemen waren en daar moest natuurlijk wat aan gedaan worden. Samen met een werkgroep hebben we gewerkt aan een oplossing; bezuinigen op gebouwen en op het pastoraal team. Om die reden hebben we ook de Verrijzeniskerk in 2014 gesloten. Ik vind het nog steeds jammer dat we toen niet de mogelijkheid hebben gehad en gekregen om verder te werken aan de toekomst van onze parochie door het samenvoegen van geloofsgemeenschappen. Nu is er alleen maar bezuinigd op pastorale krachten waardoor de werkdruk groot is geworden, zeker gezien het grote gebied waarin we nu werken. In de loop van 2013 kwam de vraag of wij, als pastoraal team, de H. Nobertusparochie onder onze pastorale zorg wilden nemen. Het pastoresteam bestond uit Jan Vernooij en Anne Marie Swater, maar zij gingen binnen afzienbare tijd met emeritaat (hoe snel kan het gaan in de tijd. Jan Vernooij is inmiddels overleden). En in de loop van 2015 kwam ook het verzoek om de H. Christoffel parochie aan onze zorg toe te vertrouwen. We hebben het als team samen opgepakt. Maar het is een hele verandering gebleken in de rol en de manier waarop ik pastoor ben. En dat is tot op de dag van vandaag voor mij wennen. Ik kom op de verschillende kerkplekken maar heel weinig waardoor de afstand tot de parochianen groter is geworden. Gelukkig blijven we, als kleiner team, pastorale zorg bieden. Op die momenten kan ik heel nabij zijn. Ons kernteam bestaat nu nog uit 3 pastores, aangevuld met priester-assistent Theo van der Sman die werkzaam is in alle drie de parochies, parochiemedewerker Jeanne Gerretzen en twee onbezoldigde diakens Fokke van Dalen en Michael Buijkx die met name werkzaam zijn in de Thomas a Kempis parochie. In de jaren dat ik pastoor ben, heb ik afscheid moeten nemen van Hans de Vries, Harm Kerdijk, Jan Vernooij, Anne-Marie Swater en Hans Schoorlemmer. En Jaap Scholten mogen begroeten. Ik ben pastoor mogen zijn in een parochiële verandering van 8 naar 18 geloofsgemeenschappen. Met 9 pastores naar 3 in ons huidige kernteam, Jaap Scholten, Evelien Reeuwijk en ik.

Veel veranderingen in een relatief korte tijd, 7 jaar.
Hoe heb je dat ervaren?

Als bijzonder boeiend. Onze kerk is in beweging, in verandering. Er vindt een ‘vergrijzing’ plaats. Je ziet dat gemotiveerde vrijwilligers al vele jaren mee werken aan onze parochies maar dat er voor hen geen vervanger gevonden kan worden. Op beperkte wijze vinden we nog nieuwe mensen die bijv. in een locatieraad zitting willen nemen. Er is nauwelijks aanwas vanuit jongeren, ook al hebben we daar jaren veel aandacht en inzet aan gegeven om dat te stimuleren. Ik denk dat we op een kantelpunt staan. In die zin vind ik het boeiend om te zien hoe wij als geloofsgemeenschappen die verandering vorm gaan geven. Want de belangrijke vraag voor de toekomst is: wat brengt ons samen als gelovigen? Hoe kunnen wij als geloofsgemeenschap Christus uit blijven dragen? Pastores, de pastoor, is een schakel in dat proces geworden, niet meer het middelpunt. De geloofsgemeenschap zelf is voor een heel groot deel verantwoordelijk. Wij zijn immers allemaal leerlingen van het ene lichaam van Christus.

Wat vind je in het pastoraat het fijnste om te doen?

Ik ben een mensen-mens. Ik houd ervan om mensen nabij te zijn zoals in het vieren van de liturgie, in de Eucharistie, bij een uitvaart, in de sacramenten en in ontmoetingen ‘onderweg’. Een bijzondere betekenis voor mij heeft het sacrament van de zieken. Het vertrouwen dat je dan vaak aan mensen mag geven raakt mij elke keer weer opnieuw. De consequentie van de opschaling is dat ik als pastoor meer op de achtergrond van de parochianen raak. Tegelijkertijd verwachten de parochianen nog wel dat wij pastores de rol vervullen die er ooit was. Dat botst. En dat vind ik niet altijd makkelijk ook al omdat ik in mijn hart dit ook nog graag zou willen geven. Maar die tijd is echt definitief voorbij. Misschien is het net als mijn naamgever Johannes de Doper zegt in het evangelie van onze Heer: ‘Ik moet kleiner worden en Christus groter’.

Wat vind je moeilijk, lastig?

Mijn ervaring in het proces van kerksluiting is dat het voor veel mensen lastig is om over de grenzen van hun eigen geloofsgemeenschap heen te kijken. Maar ook in parochies waar nog geen kerken gesloten zijn, zijn mensen geneigd op zichzelf te blijven, alles bij het ‘oude’ te willen houden. Ik vind het ingewikkeld om mensen mee te krijgen in het mee denken aan een kerk van de toekomst, terwijl die er eigenlijk nu al is. Veel parochianen zijn geneigd zich af te wenden van de veranderende situatie. Ze zien hun gelovige zusters en broeders eerder als tegenstander dan als medegelovigen van hetzelfde lichaam van Christus. Maar alles bij het oude laten kan echt niet meer. Het is voorbij, we dienen verder te gaan. En we hebben iedereen nodig om de blijde boodschap naar de toekomst uit te dragen! Dat zou onze leidraad moeten zijn. Maar hoe krijg je die boodschap werkelijk over het voetlicht? Dat vind ik lastig.

Zijn onze drie parochies verschillend en kan je die benoemen?

Onze parochies zijn geen eenheid. Elke geloofsgemeenschap op zichzelf is al geen eenheid, de verschillen binnen een gemeenschap en binnen parochies is aanwezig. Maar dat is toch hetzelfde als toen bij de leerlingen van Jezus. Ook zij waren onderling zo verschillend dat het niet altijd makkelijk is geweest. Denk bijvoorbeeld maar aan de komst van Paulus. Maar wat ik hoop is dat we in al die verscheidenheid ook werkelijk plaats kunnen bieden aan nieuwe mensen, die met hun talent mee willen doen. Toen we de Verrijzeniskerk hebben gesloten in 2014 , moesten de parochianen op zoek naar een andere ‘thuisplek’. We hebben samen met hen alle kerkplekken laten zien en ervaren, zijn er met een bus naar toe gegaan. Ze zijn uitgewaaierd. Maar ik hoop zo dat het gelukt is voor velen van hen. Want laten we eerlijk zijn, dat is de lakmoesproef voor elke geloofsgemeenschap. Kan je mensen opnemen en sta je open voor nieuwe inbreng of ben je een gesloten systeem met vaste plaatsen in de kerk en vaste afspraken voor de koren. Dat geldt voor al onze geloofsgemeenschappen.

Wat wil je ons meegeven/ wat wens je ons toe?

Dat ieder haar of zijn geloof blijft voeden in het samen vieren, dienen, handelen, ontmoeten. Dat we durven te veranderen in het vertrouwen dat Christus bij ons is. In mijn nieuwe parochie Utrecht kom ik ook in een veranderingsproces, een proces van minder kerken. De vraag daar is hoe we als kerk present kunnen zijn op een vitale en aansprekende wijze voor de samenleving in Utrecht. Er is een pastorale visie ontwikkeld die gedeeld is met alle parochianen onder de titel ‘Blijf bij ons Heer’. Deze uiting van geloof wens ik ons allen van harte toe.

Pastor Evelien Reeuwijk

PS: De benaming van pastoor Hans Boogers als ‘de lachende pastoor’, heb ik in de afgelopen weken uit de mond van vele parochianen mogen optekenen.

Pastoor Hans Boogers heeft zijn laatste viering op 3 juni, Sacramentsdag, om 15.00 uur, in de tuin van de R.K. H. Stephanus, Eiland 22 te Hasselt.
U bent van harte welkom dit mee te vieren.

Reacties zijn gesloten.